Еуропарламент автокөлік шығарындыларына қойылатын талаптарды жеңілдетті

Еуропарламент қоршаған орта жөніндегі комитет арқылы іштен жану қозғалтқыштары бар автомобильдерге қойылатын талаптарды жұмсартуды ұйғарды. 2026 жылғы 4 қарашада заң шығарушылар 2035 жылдан кейін де бензинмен және дизельмен жүретін көліктерді шектеулі көлемде сатуға мүмкіндік беретін өзгерістерді қолдап дауыс берді. Комитет шешімін 48 депутат қолдап, 30-ы қарсы дауыс берді, ал екеуі қалыс қалды.

Ұсыныстардың мәні — экологиялық нормаларды қайта қарау. Бұған дейін 2035 жылға қарай жаңа жеңіл автомобильдерден көмірқышқыл газының шығарындыларын толықтай тоқтату жоспарланған болса, енді комитет бұл көрсеткішті қолданыстағы стандарттардың 87,5%-ына дейін төмендетуді ұсынып отыр. Коммерциялық фургондарға қойылатын талаптар бұдан да жұмсақ: 2035 жылға арналған меже 80%-ға дейін қысқарды. Мұның әзірге түпкілікті заң емес, келіссөздердегі ұстаным ғана екенін ескерген жөн. Сондықтан жүргізушілер мен автокөлік өндірушілері үшін әзірше ештеңе өзгерген жоқ.

«Жасыл» болатты пайдалану тетігі де жаңалық болды. Еуропалық одақта өндірілген көміртегі аз болатты пайдаланса, өндірушілерге шығарындылардың бір бөлігін өтеуге рұқсат етіледі. Ұзақ мерзімді перспективада, 2035 жылға қарай, мұндай жеңілдік мақсатты көрсеткіштердің 7,5%-ына дейін жетуі мүмкін. Алайда алдағы жылдары, 2034 жылдың соңына дейін, мұндай есептік жеңілдіктер қатаң шектеледі — норманың 3%-ынан аспайды. Бұл — тәсілдегі елеулі өзгеріс: бұрын тек пайдаланылған газдар ескерілсе, енді автомобильдің экологиялық көрсеткішін есептеуге оның қалай өндірілгені де әсер ете бастайды.

Коммерциялық көлікке қатысты жағдай бұдан да екіұшты. Комитет фургондар үшін 2030 жылға қарай шығарындыларды 35%-ға қысқарту мақсатын ұсынды. Бұл Еурокомиссия ұсынған көрсеткіштен (40%) едәуір төмен әрі шығарындыларды 50%-ға қысқартуды талап ететін қолданыстағы ережелерден әлдеқайда жұмсақ.

Дегенмен, қорытынды жасауға әлі ерте. Комитеттегі дауыс беру — үлкен саяси келіссөздерге дайындық қана. ЕО елдерінің үкіметтерімен шарттарды талқылау басталмас бұрын, құжатты бүкіл Еуропарламент мақұлдауы керек. Бұл кезең 2026 жылғы желтоқсанда өтеді деп күтілуде. Заңнамалық рәсімнің барлық кезеңінен өтпейінше, шығарындыларға жүз пайыздық тыйым салатын бұрынғы ең қатаң талаптар күшінде қалады.