Меню CARMA.KZ

Ескертусіз камералар және тротуарсыз самокаттар

Қазақстандық жүргізушілер мен электросамокат пайдаланушыларын жол қозғалысы ережелеріндегі бірнеше маңызды өзгеріс күтіп тұр. Негізгі жаңалықтардың қатарында — орташа жылдамдықты бақылау, ескерту белгілерінсіз камералар және самокаттардың тротуармен жүруіне тыйым салу бар.

Ішкі істер министрлігі жол қозғалысы ережелеріне өзгерістер енгізіп, қолданыстағы нормаларды нақтылап, жаңа талаптарды қосты. Негізгі жаңалықтардың бірі орташа жылдамдықты бақылауға қатысты. Енді құқықбұзушылық камераның бір реттік өлшеуімен емес, жолдың екі нүктесі арасындағы учаскені жүріп өту уақыты бойынша анықталады.

Орташа жылдамдық ұғымы Қазақстан заңнамасында 2023 жылдан бері бар, алайда енді бақылау тетігі іс жүзінде белсендірек қолданыла бастайды, ең алдымен қалааралық трассаларда. Орташа жылдамдықты асырғаны үшін айыппұл ӘҚБтК-нің 592-бабы бойынша есептеледі және 5-тен 40 АЕК-ке дейінгі соманы құрайды. 2026 жылы бұл 21 625 теңгеден 173 000 теңгеге дейін.

Фото из открытых источников
Фото из открытых источников

Қазіргі уақытта жүйе сегіз ақылы жол учаскесінде жұмыс істейді, олардың қатарында Астана — Щучинск, Астана — Павлодар және Жібек Жолы — Теміртау трассалары бар, мұнда рұқсат етілген жылдамдық 140 км/сағ-қа дейін жетеді. Кейіннен трассалар тізімі тағы 16 бағытпен толықтырылады.

Тағы бір маңызды өзгеріс — құқықбұзушылықты тіркейтін камералар енді міндетті ескерту белгілерінсіз жұмыс істей алады. Көптеген жүргізушілер үшін дәл осы түзету ең сезімтал болмақ: бұрын камералар туралы алдын ала ескертілетін болса, енді мұндай «маякқа» сенуге болмайды.

Өзгерістер электросамокаттарға да әсер етеді. Шілде айынан бастап оларға тротуарлар мен жаяу жүргіншілер жолымен жүруге тыйым салынады. Ерекшелік тек ортақ қозғалыс аймақтарына жасалады, онда жылдамдық сағатына алты шақырыммен шектеліп, жаяу жүргіншілердің басымдығы сақталады. Самокаттарға веложолдармен, веложолақтармен, жол жиегімен немесе жолдың оң жақ шетімен жүруге рұқсат етіледі. Қараңғы уақытта көлік жарық құралдарымен жабдықталуы тиіс.

Құжатта ауыр жол-көлік оқиғаларынан кейінгі әрекет тәртібі де нақтыланды. Егер апаттан кейін автокөлікті пайдалануға тыйым салатын ақаулар анықталса, диагностикалық карта күшін жоюы мүмкін. Мұндай жағдайда иесі техникалық тексеруден қайта өтуі керек болады.

Сонымен қатар, ІІМ жарқылдақ маяктары бар арнайы көлік жақындаған кезде сақталуы тиіс талаптарды еске салды: жаяу жүргіншілер жолдың жүру бөлігіне шықпауы керек, ал жолда жүргендер оны дереу босатуға міндетті.

Өзгерістер полицияның автокөлікті тоқтату рәсіміне де қатысты. Инспектор бұрынғыдай өзін таныстырып, қызметтік куәлігін көрсетуге міндетті, бірақ оны жүргізушінің қолына бермейді. Сонымен бірге, енді жүргізушілер құқықбұзушылықтың бейнетіркеуін тоқтатылған жерде тікелей көрсетуді талап ете алады.

Айдар Ахметов

Айдар Ахметов, журналист
06.05.2026, 12:15